وجیهه تیموری
آیین رونمایی از یادنامه علیرضا طبایی با عنوان «باید به آفتاب بگویم» همزمان با دومین سالروز درگذشت این شاعر، ترانهسرا، روزنامهنگار و پژوهشگر ادبی معاصر، در قالب سلسله نشستهای رویداد صدسالگی روزنامه اطلاعات برگزار شد. جمعی از شاعران، نویسندگان و اهالی فرهنگ، هنر و رسانه دیروز در این مراسم در محل انتشارات مؤسسه اطلاعات حضور داشتند.
به گزارش خبرنگار اطلاعات، حجتالاسلام والمسلمین عبدالرضا ایزدپناه، نماینده ولی فقیه و سرپرست مؤسسه اطلاعات در این مراسم، روزنامه اطلاعات را «نهاد و نماد مطبوعاتی» خواند و گفت: این مؤسسه در یک قرن گذشته ارزشهای خود را پاس داشتهاست و بزرگداشت نیروهای نخبه و بزرگانی که در این سالها در روزنامه نقش داشتهاند در این راستا انجام میشود تا نسلهای آینده الگوهای فرهنگی خود را بشناسند.
ایزدپناه افزود: روزنامه اطلاعات ارزشهای گرانسنگی تولید کرده که باید آن را پاس داشت و قله این ارزشها منابع انسانی گرانمایه آن است.
وی با اشاره به نقش و اثر والای شعرا و هنرمندان در رشد و ارتقای فرهنگ، تأثیر آنان را در روشنگری جامعه بسیار مهم خواند.
محمدرضا مهدیزاده که بیش از سه دهه است مسئولیت صفحات شعر مجله اطلاعات هفتگی را برعهده دارد نیز درباره استاد طبایی گفت: اداره صفحات شعر مجله جوانان امروز توسط استاد طبایی برای کشف، پرورش و راهنمایی شاعران مستعد، کاری بسیار دشوار بود که کمتر کسی به آن پرداختهاست.
به گفته وی، انتخاب یک شعر، برگزیدن عنوان برای آن یا حتی تغییر یک واژه گاه مایه گلایه شاعران میشد، اما این کار لذت خاص خود را نیز داشت. زیرا در آن سالها مجلات ادبی، معیار سنجش شعر خوب بودند، اما امروز شعر بیآنکه نقد شود در همان شکل خام در فضای مجازی منتشر میشود.
جایگاهی میان سنت و نوآوری
بهمن بنیهاشمی، شاعر و پژوهشگر ادبی، نیز درباره جایگاه شعری طبایی در تاریخ معاصر توضیح داد: شاعران همدوره طبایی، برخی رویکردی یکسره گسسته از سنت ادبی داشتند و برخی دیگر در بازتولید آثار گذشتگان غرق میشدند، اما طبایی مسیری میانه برگزید. او معیارهای زیبایی در شعر فارسی را میشناخت و رعایت میکرد و در عین حال خلاقیت خود را بروز میداد.
وی این تعادل را با دیدگاه ابنسینا درباره زیبایی مرتبط دانست و گفت: انتخاب چنین مسیری به آگاهی و اعتمادبهنفس هنری نیاز دارد. ترانههای طبایی نیز در ترکیب زبان معیار و زبان روزمره، حتی تحت سیطره ملودی، قاعده را از دست نمیداد و شاعر هر لایه زبانی را که انتخاب میکرد، تا پایان شعر حفظ میکرد و متن نوسان لحن و زبان نداشت.
یادنامهای از دل خاطرات
احمد طبایی، فرزند استاد و گردآورنده یادنامه، ضمن قدردانی از انتشارات مؤسسه اطلاعات برای چاپ اثر، بیان کرد: پدر در شعر نیمایی و غزل فعال بود و در ترانهسرایی، زبان و نگاهی نو وارد ترانه ایران کرد. استاد طبایی همچنین شاعران شاخص امروز را به جامعه ادبی معرفی کرد و در سالهای بعد به تدریس ادبیات در دبیرستان تیزهوشان و برخی آموزشگاهها پرداخت؛ شاگردانی که به گفته او اکنون از نخبگان علمی و فرهنگی کشورند.
به گفته وی، ایده تدوین یادنامه پیش از درگذشت پدر در ذهنش بود و پس از آن با گردآوری مقالات، یادداشتها و سخنرانیهای دوستان و شاگردان به سرانجام رسید.
او به یادداشت جعفر ابراهیمی (شاهد)، شاعر ادبیات کودک و نوجوان، اشاره کرد که در آن آمده طبایی پس از حضور او در جلسات شعرخوانی مجله جوانان، به جعفر توصیه کرده نگاه کودکانهاش به زندگی را حفظ کند. همچنین به حسین سیفی، از شاگردان خود در دبیرستان آموخته بود که حرمت قلم را نگه دارد و قلم را برای نوشتن هر چیزی به کار نگیرد.
سید عباس سجادی، ترانهسرا و منتقد ادبی نیز ضمن تبریک به مؤسسه اطلاعات بهخاطر توجه به سرمایه انسانی خود، بزرگداشت طبایی را پاسداشت فرهنگ و هنر دانست. او با اشاره به نظریه «جامعه کلنگی» همایون کاتوزیان تصریح کرد: جامعهای که دستاوردهای گذشتگان را کنار میگذارد و خود را آغازگر همهچیز میداند، با مشکلات فرهنگی و اجتماعی روبهرو میشود.
سجادی همچنین از سطحیشدن مراجع فرهنگ و هنر در فضای مجازی و فرهنگ «لایک» گفت. او با یادآوری روزهایی که شاعران با اشتیاق منتظر چاپ شعرشان در مجله جوانان میماندند، پرسید: آیا امروز چنین ذوقی وجود دارد؟
سهیل محمودی، شاعر، نیز از مسئولان اطلاعات خواست با برگزاری مراسم گرامیداشت برای همه بزرگانی که در روزنامه و مجلات آن حضور داشتند، این سرمایهها را به جامعه امروز معرفی کنند و رسم قدردانی از نیکان و فرهیختگان را ادامه دهند.
این مراسم با شعرخوانی چند تن از حضار و اجرای زنده یکی از مشهورترین ترانههای طبایی، «عشق تو نمیمیرد»، به پایان رسید. یادنامه «باید به آفتاب بگویم» به کوشش احمد طبایی در ۲۸۰ صفحه از سوی انتشارات اطلاعات منتشر شدهاست.
علیرضا طبایی، متولد ۱۴ آذر ۱۳۲۳ در شیراز، ۱۹ شهریور ۱۴۰۳ در تهران درگذشت. او سرایش شعر و همکاری با مطبوعات را از نوجوانی آغاز کرد و نخستین شعرش در سال ۱۳۳۷ در مجله «سپید و سیاه» منتشر شد. از سال ۱۳۴۸ به ترانهسرایی روی آورد و ترانههای «طلسم آرزوها»، «کوچه میعاد»، «تنها با گلها»، «مرد سرگردان» و «دختر دریاها» را سرود. او ۱۴ سال مسئول صفحات شعر مجله «جوانان امروز» بود.
شما چه نظری دارید؟